αφιέρωμα

Ο Μόντης στην Κύπρο
Ποιητές βραβευμένοι από το Poetry Foundation
Devin Johnston, Dean Young, Eduardo Corral, Linda Kunhardt, Angie Mlinko
μτφρ.: Αντιόπη Αθανασιάδου




Το Poetry Foundation και το περιοδικό Poetry ανήγγειλαν τους νικητές ποιημάτων που δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό κατά το διάστημα από τον Οκτώβρη 2011 έως τον Σεπτέμβρη 2012. Πρόκειται για έξι ποιητές και δύο δοκιμιογράφους. Τα βραβεία που αθλοθετήθηκαν από έγκριτα πνευματικά ιδρύματα για την ποίηση και τη λογοτεχνία, συνόδευαν χρηματικά έπαθλα από 500 έως 5.000 δολάρια. Στην παρουσίαση που ακολουθεί, μεταφράστηκαν δύο τουλάχιστον ποιήματα -από τα κατά μέσο όρο τέσσερα που δημοσίευσε κάθε ποιητής στο περιοδικό. Εξαίρεση με τρία ποιήματα αποτελεί ο Eduardo Coral, καθώς βραβεύτηκε με το σημαντικότερο οικονομικό έπαθλο των 5.000 δολαρίων. Τέσσερα ποιήματα ανήκουν στη Linda Kunhardt και αυτό γιατί η ποίησή της είναι σύντομη κι εξαιρετικά ιδιόρρυθμη.

Οσο μετέφραζα τα όμορφα και παράξενα αυτά ποιήματα, αναρωτιόμουν αν οι αναγνώστες του μικρού αυτού αφιερώματος θα βράβευαν κάποια εξ αυτών. Οποιαδήποτε ανταπόκριση γύρω από αυτό το θέμα, θα είναι ευπρόσδεκτη.





Tο ΤHE FRIENDS OF LITERATURE PRIZE αθλοθετήθηκε το 2001 και απονεμήθηκε στον Devin Johnston για τα ποιήματά του στο τεύχος Poetry του Μαΐου 2012, «New Song» και «Spring Rain».


Ανοιξιάτικη βροχή

Σ' ευχαριστώ όποιον γύρισε το ράδιο
στη βροχή, σ' ευχαριστώ όποιον έχυσε
το ισχυρόγνωμον κρασί γιατί καθώς δεν είμαι εγώ,
δεν γίνεται φταίξιμο να μου ρίξουν. Χαίρομαι

που δεν είμαι κείνο το σπασμένο δένδρο αν και
μοιάζει εξαίσιο. Χαίρομαι που δε δίνω εξετάσεις
και δεν μου τελειώνει ο χρόνος.
Τι είναι ένα τετράεδρο όπως και να 'χει; Τι είναι

το εξαίσιο, 3.483 διαιρούμενο διά 9,
η δέκατη εντολή, το όνομα του βαρκάρη
στη Στύγα; Ολοι μας χάνουμε
όλο και περισσότερες παρτίδες, χάνουμε τα φρένα,

ένοχοι εγκλημάτων που δεν διαπράξαμε.
Το άλογο σηκώνεται στα πίσω πόδια κι αγωνίζεται μετά στέκεται ακίνητο
το νικητήριο κύπελλο φθείρεται και παύεται, αρχίζοντας
μια νέα ζωή ως σκουριά, ξυλοδαρμένος του θανατά, Γουΐτμαν

λεκέδες από χορτάρι, συνειδησιακές αναθυμιάσεις βάλτου
τα κόκαλα και τα μυαλά, πρωτόπλασμα και συκώτι,
γειώνονται σαν πέτρες σε ποτάμι. Ή μήπως της καρδιάς
το μισοκαμένο ξύλο ξεβράζεται στο δέλτα σαν αφρός  

απ' όπου ξεπηδάν γυρίνοι βατράχων, σκυλιών άσμα,
ακόμα ένα ομοιοκατάληκτο τρίξιμο, ακόμη ένα παιδί λόγιο;
Ισως όλος ο κόσμος είναι μια φούσκα, κι 
η φιλοσοφία, μυρμήγκια σε σύγχυση, 

μια μηχανή μες στο κρανίο ελαφιού, πάνω σε στύλο.
Ισως ένας άγγελος να άργησε πολύ και τώρα
έχουμε όλοι μπλέξει. Εν τω μεταξύ, ευχαριστώ
σε όποιον γύρισε το κουμπί στον πράσινο κατακλυσμό, ευχαριστώ

για φτερωτές αναστατώσεις στην ακρογιαλιά
και γι' ανάσα, πεποίθηση πεταλούδας, σπίρτου αναλαμπή,
Ευχαριστώ για ό,τι απόμεινε.

 

Νέο τραγούδι

Mε τον τρόπο του Γουίλιαμ IX δούκα της Ακουϊτανίας

Καθώς ρέει η γλυκύτητα στις νέες τούτες μέρες,
φύλλα πετούν τα δάση και τα ωδικά πουλιά
φράσεις συνθέτουν, πνεύματα μιας μελωδίας κουρνιασμένης στα κλαδιά,
που κάνει επίκληση σ' ένα τραγούδι νέο.
Τότε η αγάπη λυγεράδα αποκτά
και έχοντας τόσο αναπαυθεί,  ταχαίνει.

Της κόκκινης ρίζας τ' άνθη, μια χαρά,
όμως λέξη καθησυχαστική για την καρδιά καμιά
κι ούτε μπορούμε τα πρόσωπα να γυρίσουμε στον ήλιο
ν' ανοίξουν φύλλο φύλλο
εκτός κι αν ξεκάθαρη πετύχουμε αρμονία

Κι έτσι η αγάπη μας κυλά, νύχτα και μέρα
σαν της ασπραγκαθιάς κλαδί
που μαστιγώνει τον πικρό αέρα
μέρα και νύχτα τη δέρνει το χιονόνερο
μέχρι η πρώτη του ήλιου αχτίνα ν' ανεβεί
θέρμη σκορπώντας, ανάμεσα από κλαδιά και φύλλα

Θυμάμαι ένα πρωί του Απρίλη
απρόοπτα, υποχώρησε
από την ψυχρή άρνηση της υπαναχωρώντας
με γέλια, καμπανάκια ευτυχίας.
Γλυκέ Χριστέ, είθε να ζήσω αρκετά
τα χέρια μου κάτω  από το ρούχο της να βάλω

Μισώ τις υψηλές κουβέντες
που αγνοούν και ρίζα και κοτσάνι
ψηλότερα τοποθετούν τιμή ανούσια
από πόθους περιπέτειας και πάλης
Αγάπη ανώτερη αφήστε τους άλλους να ζητούν:
Εχουμε ψωμί, έχουμε και μαχαίρι.

 


THE LEVINSON PRIZE αθλοθετήθηκε το 1914. Απονεμήθηκε στον Dean Young για τα ποιήματα του «Handy Guide», «Crash Test Dummies of an Imperfect God» και «Dear Bob»

 
Εύχρηστος οδηγός

Απέφυγε τα επίθετα κλίμακας
Ζωμός πικραλίδας αντί σούπα πάπιας
Μην διανοείσαι καν ότι έχεις δει ποτέ λιβάδι
Οι παραμικρότερες ρυθμίσεις στην εξίσωση
πάλι σημαίνουν ότι το σύμπαν είναι παράφρον
όταν γελά, ένα μεταξωτό φόρεμα βγαίνει από το στόμα του
αλλά ποτέ δεν το φοράμε. Φόρεσέ το.
Κλάψε συχνά κι όσο κοιμάσαι
Αν είναι ακατέργαστο, θωράκισέ το στη φωτιά
Δεν είναι βουνό αυτό, είναι θρύμματα
Αν είναι φωτιά, κατάπιε
Ενός  σκιάχτρου η καρδιά δεν είναι γεωμετρική
Δεν είναι διαμάντι, είναι αλάτι
Κείνο δεν είναι ο ουρανός αλλά δεν είναι φταίξιμό σου
Ο δράκος μου ίσως να 'ναι η νευροτοξίνη σου
Το ηλεκτροκαρδιογράφημα σου ίσως να 'ναι το κινέζικό κουλουράκι μου
Κάποτε ένας άγγελος έφερε ένα άγγελμα
δε γίνεται να του πεις ότι κάνει λάθος στη διεύθυνση
Το φεγγάρι έχει τους δικούς του πονοκεφάλους
Οι υπόλοιποι μπορούμε να φορέσουμε τη μάσκα του λύκου αν θέλουμε
ή να μοιάζουμε με περιπλανώμενες αντανακλάσεις
Στο τέλος πανοπλία, στο τέλος βουλιαγμένη
Ηθελες αγάπη και τι περίμενες;
Αλεξίπτωτο; Μορφίνη; Ενα χρυσό αυτοκόλλητο αστέρι;
Τη στιγμή που γεννιόσουν-
πρέπει να  πιστέψεις άλλους γιατί δεν ήσουν εκεί
Ομοια με τον θάνατο.
Το πιο ανθεκτικό δώρο που μου δόθηκε
Ηταν φτιαγμένο από χνούδια
Δεν είχε σημασία με τι τρόπο έσπασε.

 

Αγαπητέ Μπομπ

Νομίζει το βουνό πως δίχως εσένα ίδιο μένει
μα σφάλλει. Ισως τα ίδια αστέρια να τινάζονται πιο πέρα
όσο πιο φωτεινά τόσο σκοτεινότερα,
το ίδιο συντρίβει το βήμα χαμομήλι, όμως
το ισχνό σκυλάκι που αγαπούσαμε
προηγήθηκε στον παράδεισο, όχι
πως προσδοκώ να πάω να το βρω, αν και
η δική μου καρδιά ακόμη πιο ξεχαρβαλωμένη, ήδη
τερματίζει τη λειτουργία της, ίσως όμως τελικά να
μαθαίνω πώς να κάθομαι στην καρέκλα. Ακόμη δεν
ξέρω τι να ονομάσω πουλί της καλημέρας, αν και
οποιαδήποτε λέξη δεν θα 'ταν ακριβέστερη από το νέκταρ του
ακροστάφυλου. Νομίζω η ανωνυμία ερωτευμένη είναι μαζί μου,
πως τόσο καθαρό κρατώ το δωμάτιό μου, μόνο η συνήθης, εμβρόντητη
αναστάτωση της αφύπνισης. Ομως είν' άλλο το φεγγάρι, άλλη η γυναίκα
στο μπαλκόνι του ξενοδοχείου. Κι όμως, ίδιο το κάπως τρομαχτικό
κενό ατένισμα καρυάτιδας που τι να προμαντεύει; Πριν επιστρέψει στη
γνώριμη, αμόλυντη, άδεια εξαθλίωση μέσα της; Η ταμειακή ακόμη γράφει
«εισάγετε για να εξέλθετε». Μα έχει τόσο νερό στο ρυάκι όσο δεν έχω δει ποτέ,
όσο πιο φωτεινό τόσο σκοτεινότερο, στο πρώτο όνειρο
δεν υπήρχε καθόλου.

 


Το βραβείο THE J. HOWARD AND BARBARA M.J. WOOD PRIZE αθλοθετήθηκε το 1994 και απονεμήθηκε στον Eduardo Corral για τα ποιήματα «To the Angelbeast», «To Robert Hayden», «In Colorado My Father Scoured and Stacked Dishes». Ο ποιητής κέρδισε την ίδια χρονιά τον διαγωνισμό νέων ποιητών του Yale.


Στο Κολοράντο ο πατέρας μου έπλενε και στοίβαζε πιάτα

σ' ένα Tex-Mex εστιατόριο. Οι συνάδελφοί του
ανίκανοι να προφέρουν τ' όνομά του τον βάφτισαν Jalapeño.

Αν ζητήσω ένα χρυσόψαρο, φτύνει φλέμα
σε μια γυάλα με νερό. Τ' ασημένια γράμματα

στη μαύρη ζώνη του γράφουν Sangron. Κάποτε, borracho,
στο δείπνο, είπε: Ο Χριστός δεν ήταν χιονάνθρωπος.

Ζήτω ο Durango. Ζήτω ο Orizaba. Φορτωμένος
σε μια καρότσα, μπήκε λαθραία στις Ηνωμένες Πολιτείες

Frijolero . Λιγδιάρης. Στην Tucson μάρκαρε
γελάδια. Κοιμόταν σε στάβλο. Η παράξενη μυρωδιά

της κουβέρτας των αλόγων: καμένο ξύλο, πασχαλιά. Είναι παράνομος
Είμαι ένας παράνομος Αμερικάνος. Κάποτε σ' ένα δασάκι

κάκτων σούρουπο, κοιμήθηκα δίπλα του. Ξύπνησα
με τον αντίχειρά του στο στόμα. No qué no tronabas, pistolita? 

Εμαθε αγγλικά από το ραδιόφωνο. Οι πρώτες τέσσερις λέξεις
που απομνημόνευσε: Στον θεό πιστεύουμε. Η πέμπτη
φιλτράρισμα. Ξανά και ξανά δανείζομαι ρούχα του.

Με φώναζε σκιάχτρο. Στο Ορεγκον μάζευε μήλα
Braeburn. Jonagold. Cameo. Νυχτιάτικα.

Για να διασκεδάσει τους φίλους του γύρω από τη φωτιά
γρατζούνιζε την κιθάρα, τραγουδούσε corridos. Ζήτω

ο Durango. Ζήτω ο Orizaba
Φορτωμένος σε μια καρότσα, πέρασε λαθραία στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Λιγδιάρης Φασολοφάγος. Μια φορά, borracho, στο πρωινό
είπε: Η καρδιά μπορεί να σπάσει μόνο μία φορά

σαν παράθυρο. Οχι ονόματα! Η αγαπημένη του
τόκα ζώνης: ένας αετός κουρνιασμένος σ' έναν κάκτο.

Αν γελάσει δυνατά, τα χέρια του τρέμουν.
Ο Μπαγκς Μπάνυ θέλει να τον απελάσει. Ο César Chávez

θέλει να τον απελάσει. Οταν διασχίζω
την έρημο φορώ το πουκάμισό του. Το βλήμα του φεγγαριού

κεντά τα κουμπιά του πουκαμίσου του στο δέρμα μου
το φίδι συρίζει. Το φίδι σκίζεται.

 

Στον άγγελο-κτήνος

Για τον  Arthur Russell 

Ο,τι λάμπει δεν είναι μουσική

Κρυμμένος κάποτε σε ψηλό γρασίδι
πετούσα χώμα στον αέρα
λαφίνα της λαφίνας άλμα

Είπες δεν είναι τίποτα
παρά μια απάτη του φωτός. Ο χρυσός
κυρτώνει. Κόχες χρυσές. 

Δεν είμαι το ζώο σου;

Περίμενες ώρες στον οπωρώνα
να δεις ένα ελάφι
να ξεπηδά από τις σκιές

Είπες ότι ήταν σαν τσέλο που αναδύεται 
από τη μαύρη θήκη του.

 

Στον Ρόμπερτ Χέυντεν

Λιγότερο μοναχικά, λιγότερο...

Σου έδωσα
ένα μικροσκοπικό κουτί.
Σήκωσες το κάλυμμα
επαίνεσες
τη χρησιμότητα
του δώρου μου:
μια ασημένια καρφίτσα
-σε σχήμα &
καθώς την καρφίτσωνες
στο πέτο σου
ξανασκέφτηκα
εκείνο το μοτέλ
έξω από το Σικάγο
Te acuerdas?
Κάθησα στην άκρη
ενός πάγκου
έλυσα τα κορδόνιά μου
με κατεβασμένο κεφάλι, κλειστά μάτια
εισέπνευσες
το άρωμα
ιδρώτα & allspice
που απέπνεαν
τα σεντόνια. Πέταξα
το δαχτυλίδι μου -χρυσό,
με αφιέρωση- πάνω σ' έναν σωρό
ρούχα.
Μα το δαχτυλίδι
έπεσε στο κάτω μέρος της ράχης σου
όπου κροτάλισε & κροτάλισε σαν νόμισμα
σε κουπάκι ζητιάνου.

 


Το ΤHE BESS HOKIN PRIZE αθλοθετήθηκε το 1948 και απονεμήθηκε στη Linda Kunhardt για τα ποιήματά της «Indian Winter», «Road Work», «Clifton Webb», «The Jingle» και «More Juice Please».


Jingle  
 
Ο πολυεστέρας υψώθηκε στη στήλη 4
    κατόπι ενώθηκε ή εξουθενώθηκε στην άρθρωση 3

                     Το Σάββατο ο Αλμπέρ
                      μείωσε  σε μικροσκοπικούς
                       τους μισθούς των κατασκευαστών περούκας
                         με το χαρούμενο τραγούδι του

που είναι κολλημένο στο αλουμινένιο μπράτσο 2
γλιστρά κατόπιn μέσα στο υψωμένο υποπόδιο 1

 

Clifton Webb  

Μυρίζω το αίμα δικηγόρων χθαμαλής δικαιοσύνης  
Μυρίζω το αίμα δικηγόρων χθαμαλής δικαιοσύνης
Μυρίζω το αίμα δικηγόρων χθαμαλής δικαιοσύνης
I σμελλ τηε βλοοδ οφ λοω-δεφινεδ αττορνεψσ.

Η ποιήτρια διευκρίνισε ότι χθαμαλής δικαιοσύνης δικηγόρος είναι η διασταύρωση μεταξύ τηλεόρασης και δικηγόρου.

 

Κι άλλο χυμό παρακαλώ

Σκέπτεται η Ρία; Σκέπτεται η Ρία
Σκέπτεται η Ρία; Σκέπτεται η Ρία;
                          Σκέπτεται η Ρία;
  Σκέπτεται η Ρία;   Σκέπτεται η Ρία;
Σκέπτεται η Ρία;   Σκέπτεται η Ρία;
                       Σκέπτεται η Ρία

Η ποιήτρια το θεώρησε ειρωνικό, «απρόσεχτο»  ποίημα, που θέλει να κάνει τον αναγνώστη να χαμογελάσει. Μπορεί να έχει να κάνει με τον ήχο των λέξεων ή ν' αποτελεί ευγενική έκκληση για περισσότερο χυμό, που τελικά προφέρει μέσω του ποιήματος 10 ποτήρια.

 

Εργα αυτοκινητόδρομου

«Λοιπόν» είπε αυτή, ρουφώντας τσάι από μια κινέζικη, αίματος βοδιού κούπα
«βγήκε και κάτι καλό από το διαζύγιό σου;»

«Λοιπόν, η συναισθηματική μου παλέτα έχει διευρυνθεί. Περιλαμβάνει
χρώματα όπως «έκανα παύση...» σαν εκείνο. «Εδειξα το φλιτζάνι.

                     Στη νοτιανατολική Winnemucca
                     η παρακαμπτήριος Οδός 7 ενώνει
                     δύο τμήματα της Οδού 2

                                Σ' αγαπώ

                     και έχει παραιτηθεί από Οδός 2
                     αν και η Οδός 7 δεν αποτελεί
                     ποτέ ερωτικά, μέρος της Οδού 2

«Μεγάλο αντίτιμο για μια παλέτα. Ομως ακούω ότι του Μυνχ,
μόλις πουλήθηκε για 750.000 $ στου Σόθμπυ, στο Λονδίνο».

«Το άκουσα κι εγώ. Ακουσα ότι χρησιμοποιούσε ένα χρώμα σαν το αίμα του ταύρου
όταν ζωγράφιζε Την κραυγή. Είμαι σε καλύτερη κατάσταση».

 


THE FREDERICK BOΟΚ PRIZE αθλοθετήθηκε το 1981 και απονεμήθηκε στην Angie Mlinko για το ποίημα της «Cantata for Lynette Roberts»


Καντάτα για τη Λινέτ Ρόμπερτς Απόσπασμα από μεγάλο ποίημα-ωδή 
   
Δεν μ' έχουν σκληρύνει τόσο οι παρασάγγες, ούτε βυθίστηκα στις λεύγες, όσο κάηκα στα μίλια ενός ταξιδιού που έμοιαζε με αψίδα ανάμεσα στην Κλέο και το ερπετό.

Το τζακούζι, χρονομετρημένα, έχασε ένα τέταρτο της ώρας σε αφρό, ένα απομεσήμερο που είχε 50 βαθμούς.
Υπήρχε άπλετη θέα σε ανεμισμένα, αφρισμένα κύματα, υψωμένες παλάμες, πλέαμε σαν κληματσίδες φυτρωμένες στον βαλτώδη αφρό  λιμνούλας, λουλούδια της αβύσσου.

Ο βελτιούμενος, υγρός αέρας χάιδευε ένα γιγάντιο σταυρό νέον.
Κι είναι ακριβές ότι μου ήταν δύσκολο να σε σκεφτώ, με την ίδια σκληρότητα που σκέφτηκα τον εαυτό μου
απ τη στιγμή μάλιστα που ξοδεύτηκαν εκατοντάδες εκατοντάδων δολάρια για αφίσες που κόσμησαν τους τοίχους αυτού του διαμερίσματος.
(Το κιτς της ζύμης Pillsbury, ένα art-deco πούρο, ταλαντευόμενο σ' ένα στιλέτο, εντοιχισμένο στην πέτρα, ένα απολίθωμα  θαλάσσιου αρθροπόδου, φωτογραφία της Οπερας του Σύδνεϊ νύχτα, ένα κρυσταλλικό πέτρωμα, τρία πόδια ψηλό, με τον ατομικό του προβολέα, στην άκρη κάποιου πράγματος που έμοιαζε με κωλονοσκόπιο).
Μιας και χρειάστηκε να ταιριάξουν όλα αυτά τα ετερόκλητα ψιλοπράγματα στην παραλία, η παραλία τεντώθηκε και συμπλήρωσε το κάδρο στο παράθυρο.
Σκέφτηκα πως χρειάστηκαν πολλά κύματα για να στρογγυλέψουν τα γεγονότα, ένα ερπετό για να γεωμετρηθεί απαλά η Κλεοπάτρα, κι εκείνος ο γιγάντιος σταυρός ήταν της γης ο άξονας που αποσπάστηκε -
προφέροντας φύλλωμα σ' όλη τη Φλόριδα.

Είμαι στην πίσω αυλή ξεχορταριάζοντας κοτυληδόνα.
Κρότων.
Είναι άνοιξη.
Προνύμφες αυτοσχεδιάζουν στο έδαφος.
«Κεντούσα με μαστιγωτό βελόνι» έγραφε η Λινέτ, «ένα μισοφόρι από μετάξι και ζορζέτα, η
χρησιμότητά του θα δοκιμαζόταν στο Ντόβερ, όπου ο Κεϊντριτς είχε κληθεί να επανδρώσει την
αεράμυνα.
Αν είχε γίνει δεκτή η ένσταση του αντιρρησία συνείδησης, τέλος δεν θα 'χε η Αρκαδία τους.

Ο Ντύλαν διάβαζε Ραμπελέ, έπινε με τον Κεϊντριτς~ Η Λινέτ επισκέφτηκε την Κέϊτλιν.
Περί νοικοκυριού κουβέντα.
Χρέη.
Παιδιά.
Οσο ο Κρότων είναι στην ίδια συνομοταξία με τα κοτυληδόνα, όσο η ζιζανοκτονία γίνεται χαρωπά,
όσο τα περικάρπια καλύπτουν τις κορφές των αγριόχορτων, επανεξετάζω την όψη της άνοιξης στην
όψη του χωριού.
Οσο ο Μωυσής γλιστρά στα καλάμια με το καλαθάκι-βάρκα του.
Νέα ραμφίσματα ψαλιδίζουν τον αέρα.

 

ΠΑΡΑΠΟΜΠΗ: www.poetryfoundation.org

 

      front page | identity | contact | links | past issues | ελληνικά
Copyright © 2006 e-poema.eu - Terms of Use
Developed by WeC.O.M.